Według brzmienia art. 111 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Nie ma znaczenia forma opodatkowania działalności oraz status VAT. Tak brzmi ogólna reguła obowiązku posiadania kasy rejestrującej. Wiemy natomiast, że od każdej reguły istnieją wyjątki, w tym przypadku również.

Kasa fiskalna a limit obrotów

Pierwszym zwolnieniem z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej jest limit obrotów na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Mianowicie, zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2021 roku:

  • podatników, u których obrót zrealizowany na rzecz osób nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczył w poprzednim roku podatkowym kwoty 20 000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli obrót z tego tytułu nie przekroczył, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednik roku podatkowym, kwoty 20 000 zł;
  • podatników rozpoczynających po dniu 31 grudnia 2018 roku dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli przewidywany przez podatnika obrót z tego tytułu nie przekroczy, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w danym roku podatkowym, kwoty 20 000 zł.

Zwolnienie z kasy rejestrującej ze względu na wykonywane czynności

Zgodnie z § 2 ust. 1 zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2021 roku, czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Znajdują się w nim m.in.:

  • czynności notarialne;
  • usługi związane z obsługą rynku nieruchomości, jeżeli świadczenie tych usług w całości udokumentowane fakturą;
  • wynajem i usługi zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, jeżeli świadczenie tych usług w całości zostało udokumentowane fakturą lub świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła;
  • dostawa towarów i świadczenie usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, jeżeli czynności te w całości zostały udokumentowane fakturą;
  • dzierżawa gruntów oraz oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
  • dostawa towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli dokonujący dostawy lub świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.

Kasa rejestrująca od początku działalności

Istnieje grupa podatników, która obligatoryjnie jest zobowiązana do zakupu kasy rejestrującej przed dokonaniem pierwszej czynności na rzecz osób prywatnych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych. Należą do niej podatnicy dokonujący m.in.

  • dostawy:
  • części i akcesoriów do pojazdów silnikowych (z wyłączeniem motocykli), gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 29.32.30.0),
  • sprzętu fotograficznego, z wyłączeniem części i akcesoriów do sprzętu i wyposażenia fotograficznego (PKWiU ex 26.70.1),
  • wyrobów tytoniowych (PKWiU 12.00), napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%, bez względu na symbol PKWiU, z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
  • perfum i wód toaletowych (PKWiU 20.42.11.0), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów;
  • świadczenia usług:
  • przewozu osób oraz ich bagażu podręcznego taksówkami,
  • naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów (w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania),
  • w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, z wyłączeniem usług świadczonych przez osoby wymienione w poz. 48 załącznika do rozporządzenia,
  • prawniczych, z wyłączeniem usług określonych w poz. 27 załącznika do rozporządzenia,
  • doradztwa podatkowego,
  • związanych z wyżywieniem (PKWiU 56), wyłącznie:
    • świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz
    • usług przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering),
  • fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych.