Prowadzę firmę transportową w Niemczech przewożącą osoby busami (9 osób z kierowcą do 3,5 tony). Wystawiam Fakturę VAT lub wydruki z kasy fiskalnej w zależności od klienta (firma lub osoba prywatna). Moje pytanie: czy muszę rejestrować firmę np. w Niemczech, czy wystarczy jak rozliczam całą moją działalność w polskim urzędzie skarbowym?
Pyta Pan Wojciech

Odpowiedź na to pytanie należy podzielić na dwa obszary: podatek dochodowy oraz podatek VAT.

W zakresie podatku dochodowego, zakładając że prowadzi Pan firmę jako działalność gospodarczą osoby fizycznej, właściwym urzędem skarbowym jest urząd skarbowy wyznaczony według miejsca zamieszkania (niekoniecznie zameldowania!) przedsiębiorcy. Jeżeli zatem przez większą część roku mieszka Pan w Polsce, to dochody z prowadzonej firmy powinny być rozliczane w polskim urzędzie skarbowym, za pomocą rocznego zeznania PIT.

W zakresie podatku VAT sprawa jest bardziej skomplikowana. Ustawa o podatku od towarów i usług w art. 28f wskazuje miejsce świadczenia, inaczej mówiąc: kraj opodatkowania VATem usług transportu pasażerów:

„Miejscem świadczenia usług transportu pasażerów jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości.”

Oznacza to, że cena biletu w transporcie międzynarodowym powinna być podzielona na cząstki, proporcjonalnie do długości odcinków trasy w poszczególnych krajach, i każda z tych cząstek powinna być opodatkowana VATem w każdym z tych krajów odrębnie.

Konsekwencją tego będzie obowiązek przedsiębiorcy prowadzącego działalność polegającą na drogowym transporcie pasażerskim, aby zarejestrować się do celów podatku VAT we wszystkich krajach, do których transportuje pasażerów albo przez które ten transport przejeżdża. W poszczególnych krajach UE funkcjonuje bardzo mocno uproszczona procedura rejestracji do VAT, dedykowana specjalnie dla firm transportowych.

Niezależnie od kraju rozliczania VAT, przedsiębiorca ma obowiązek wystawiać dokumenty takie jak faktury czy paragony. Część ceny biletu, wykazana na tych dokumentach, nie będzie objęta jakąkolwiek stawką VAT  – to ta część, która powinna być opodatkowana zagranicą.

Niestety przepisy szczególne, ustanawiające stawkę 0% w transporcie międzynarodowym, dotyczą wyłącznie transportu drogą morską lub lotniczą.

Na zakończenie odpowiedzi należy zaznaczyć, że w zależności od przepisów obowiązujących lokalnie w krajach, przez których terytorium dokonywany jest transport, przedsiębiorca może być zobowiązany do dopełnienia innych formalności urzędowych, jak również może być kontrolowany przez lokalne, zagraniczne instytucje do tego uprawnione. Przykładem takiego przepisu lokalnego ze skutkiem międzynarodowym może być słynna już kwestia przepisów o wynagrodzeniu minimalnym dla kierowców w Niemczech.