Pracodawcy na mocy Kodeksu Pracy mają obowiązek ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych, a nawet mają prawo wymagać tego od swoich pracowników. Z drugiej strony pracownikowi należą się przywileje z tytułu szkoleń odbywających się  z inicjatywy pracodawcy lub z inicjatywy pracownika a za zgodą pracodawcy:

  1. urlop szkoleniowy (jest to urlop niezależny od wymiaru urlopu wypoczynkowego),
  2. zwolnienie z pracy na czas zajęć szkoleniowych.

Zarówno za czas urlopu szkoleniowego, jak i za czas zwolnienia z pracy na czas zajęć szkoleniowych, przepisy nakazują wypłacać pracownikowi wynagrodzenie. Nie oznacza to jednak, że czas szkolenia czy czas urlopu szkoleniowego to czas pracy!

Przykład.
Pracownik został wysłany przez pracodawcę na kurs doszkalający, na którym zajęcia odbywają się w piątki i soboty. Pracownik pracuje w podstawowym systemie czasu pracy, od poniedziałku do piątku. Pracodawca jest zobowiązany udzielić na piątki zwolnienia z pracy, za które to dni zapłaci normalne wynagrodzenie. Natomiast za soboty spędzone na kursie pracownikowi nie przysługują dodatkowe świadczenia: ani dzień wolny (czas szkolenia nie jest czasem pracy), ani wynagrodzenie (na sobotę pracownik nie może otrzymać zwolnienia z pracy, ponieważ nie jest to jego dzień pracy).

Urlop szkoleniowy nie powinien być udzielany na czas zajęć szkoleniowych, a jedynie w okolicznościach takich jak: przygotowanie do egzaminu (eksternistycznego, maturalnego, potwierdzającego kwalifikacje zawodowe) lub przygotowanie pracy dyplomowej, czy przystąpienie do egzaminu dyplomowego. Bez względu na trudność egzaminu, pracownikowi przysługuje każdorazowo 6 dni, a w przypadku przygotowania pracy dyplomowej – aż 21 dni urlopu szkoleniowego.

Oprócz urlopu szkoleniowego i zwolnienia z pracy na czas zajęć szkoleniowych, pracodawca może – ale nie ma takiego obowiązku – przyznać pracownikowi dodatkowe świadczenia, na przykład zapewnić koszty szkolenia, dojazdu, podręczników, zakwaterowania, a nawet przyznać diety (jak za czas delegacji). Wszystkie świadczenia związane ze szkoleniami nie będą ujęte na liście płac, ponieważ są zwolnione z podatku PIT, jak również z oskładkowania ZUS.