Witam, od wielu lat prowadzę firmę budowlaną. Obecnie chcę pomóc i zatrudnić osoby z Ukrainy, lecz potrzebuję się najpierw zorientować jakie są właściwie zasady zatrudnienia uchodźców. Może Pan pomóc? Dziękuję! – Stefan

Inwazją Rosji na Ukrainę obecnie żyje cały świat. Każdy chciałby wspomóc jak tylko może zaatakowaną Ukrainę. W związku z wojną bardzo duża liczba obywateli Ukrainy musiała uciekać z kraju. Jednym z krajów, do których przyjechali uchodźcy z Ukrainy jest Polska. W ramach pomocy dla naszych wschodnich sąsiadów, została wprowadzona ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Ustawa ta przede wszystkim określa zalegalizowanie pobytu obywateli Ukrainy w Polsce.

Legalny pobyt na terytorium Polski

Obywatele Ukrainy, którzy na skutek rosyjskiej agresji opuścili swoją ojczyznę, będą mogli legalnie przebywać w Polsce przez 18 miesięcy licząc od dnia 24 lutego 2022 r. Dotyczy to osób, które przybyły do Polski z Ukrainy i zadeklarowały zamiar pozostania na terytorium naszego kraju. Przewidziano także ścieżkę dalszej legalizacji pobytu obywateli Ukrainy, którzy uciekli przed wojną. Osobom, którym pobyt na terytorium Polski jest lub był uznawany za legalny, będzie udzielane zezwolenie na pobyt czasowy. Będzie ono udzielane jednorazowo na okres 3 lat, licząc od dnia wydania decyzji.

Ustawa zakłada również nadanie numeru PESEL obywatelom Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z wojną. Rozwiązanie to pozwoli na realizację szeregu usług publicznych na rzecz tych osób. W tym celu przewidziano specjalny tryb uzyskania numeru PESEL, na wniosek zawierający katalog podstawowych danych. Jest to odformalizowana procedura umożliwiająca uzyskanie numeru PESEL bez konieczności wykazywania podstawy prawnej dla jego posiadania.

W celu ułatwienia dostępu do usług publicznych online przewiduje się, że wraz z nadaniem numeru PESEL obywatele Ukrainy będą mogli uzyskać profil zaufany. Wnioski o nadanie numeru PESEL można składać od 16 marca br. w dowolnym urzędzie gminy.

Zatrudnienie obywatela Ukrainy

Obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie pobytu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w przypadku gdy, jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny.

Pracodawca natomiast, który powierza pracę, zobowiązany jest powiadomić w terminie 14 dni od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu o powierzeniu wykonywania pracy temu obywatelowi.

Powiadomienie to musi zostać przekazane za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.

Pracodawca musi zawrzeć w przekazywanym powiadomieniu następujące dane:

  1. informacje dotyczące podmiotu powierzającego wykonywanie pracy obywatelowi Ukrainy:
    • nazwę albo imię (imiona) i nazwisko, adres siedziby albo miejsca zamieszkania, numer telefonu lub adres poczty elektronicznej o charakterze służbowym, numer identyfikacyjny NIP i REGON – w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, albo numer PESEL – w przypadku osoby fizycznej, numer wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia – w przypadku podmiotu powierzającego wykonywanie pracy obywatelowi Ukrainy, który prowadzi agencję zatrudnienia świadczącą usługi pracy tymczasowej, symbol PKD oraz opis wykonywanej działalności związanej z pracą obywateli Ukrainy;
  2. dane osobowe obywatela Ukrainy:
    • imię (imiona) i nazwisko, datę urodzenia, płeć, obywatelstwo, rodzaj, numer i serię dokumentu podróży lub innego dokumentu stwierdzającego lub pozwalającego ustalić tożsamość oraz państwo, w którym wydano ten dokument, numer PESEL – o ile został nadany;
  3. rodzaj umowy pomiędzy podmiotem powierzającym wykonywanie pracy a obywatelem Ukrainy;
  4. stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy;
  5. miejsce wykonywanej pracy.

Źródło: Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium państwa.