W dniu 8 kwietnia 2016 r. w życie weszło rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2016 r. poz. 467) dalej również: PKPIR lub rozporządzenie. Zmiany w rozporządzeniu wynikają w głównej mierze ze zmian wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znowelizowanej od 1 stycznia 2016 r (Dz. U. z 2012 poz. 361) dalej również: ustawa o PIT.

Pierwszą zmianą, aczkolwiek wyłącznie techniczną, jest zmiana § 5 ust. 2 rozporządzenia, która ogranicza się do usunięcia skrótów (NIP oraz PESEL) oraz uwzględnienia nowej definicji urzędu skarbowego określonej w art. 5a pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zastąpił zwrot „urzędu skarbowego, którym kieruje właściwy naczelnik urzędu skarbowego” zastąpiony został zwrotem „urzędu skarbowego, przy pomocy którego właściwy naczelnik urzędu skarbowego wykonuje swoje zadania”.

Zmianą o charakterze merytorycznym jest uchylenie § 12 ust. 3 pkt 1a i 1b, § 12 ust. 4a, § 26a oraz § 29 ust. 4a-4c rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, tj. przepisów określających zasady dokumentowania korekt dokonywanych na podstawie przepisów o tzw. „zatorach płatniczych”. Uchylone przepisy nakładały na podatników obowiązek dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z dokumentów źródłowych (faktury, rachunku, umowy lub innego dokumentu), która została ujęta w PKPIR jako koszt podatkowy, a nie została uregulowana w terminach określonych w ustawie o PIT.

Przepisy dotyczące tzw. niezapłaconych faktur zostały uchylone z początkiem 2016 r. w rezultacie ich dalsze pozostawienie w obrocie prawnym było nieuzasadnione. Ustawodawca jednak zgodnie § 2 rozporządzenia zmieniającego PKPIR przewiduje dalsze stosowanie tych przepisów do podatników, którzy przed dniem 1 stycznia 2016 r. na podstawie art. 24d ustawy o PIT dokonali zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów albo zwiększenia przychodów i po 31 grudnia 2015 r. stali się uprawnieni do zwiększenia kosztów uzyskania przychodów. Jednocześnie w związku z uchyleniem tych przepisów nadano nową treści § 28 ust. 2 rozporządzenia zgodnie z którym zlikwidowany został obowiązek wskazywania w spisie z natury wartości pomniejszenia, o którym była mowa w § 29 PKPIR.

Ustawodawca również wprowadził nową przesłankę wystąpienia przesłanki obowiązkowego sporządzenia spisu z natury. Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, przesłanką sporządzenia spisu z natury jest utrata w ciągu roku podatkowego prawa do zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym. Zmiana wynika z faktu, iż ustawa o PIT: „nakazuje obliczać dochód z uwzględnieniem różnic remanentowych. Dotyczy on także podatników, którzy w trakcie roku utracili prawo do zryczałtowanych form opodatkowania, np. karty podatkowej. Podatnicy ci, obowiązani są prowadzić księgę przychodów i rozchodów. Zatem w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, powinno być także wprost zapisane, że ci podatnicy obowiązani są sporządzić remanent początkowy i wpisać go do założonej księgi przychodów i rozchodów”.

Jednocześnie rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów zwolniło podatników kontynuujących działalność gospodarczą w następnym roku z obowiązku sporządzenia dwóch spisów z natury, tj. na dzień 31 grudnia oraz na 1 stycznia następnego roku podatkowego. Wówczas zgodnie ze znowelizowanym § 27 ust. 1a rozporządzenia PKPIR – zamiast spisu z natury na dzień 1 stycznia roku podatkowego do księgi ma być wpisywany spis z natury sporządzony na dzień 31 grudnia poprzedniego roku podatkowego.

Kolejną zmianą w rozporządzeniu dotyczyły obowiązków ciążących na podatnikach prowadzących księgi przy zastosowaniu technik informatycznych. Zgodnie z wprowadzonymi zmianami rozrzeszono przechowywanie danych na każdych informatycznych nośnikach danych, a nie tylko magnetycznych jak było w poprzednich latach, ponadto ustawodawca zlikwidował konieczność obowiązku comiesięcznego wydruku zapisów.

Zmiana dotyczą również na dodaniu nowej kolumny dotyczącej kosztów działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w dodanym z początkiem 2016 r. art. 26e ustawy o PIT. W przypadku podstawowego wzoru PKPiR kolumna ma numer 16, a więc dotychczasowa kolumna o tym numerze (zawierająca uwagi) ma numer 17. Jednocześnie zgodnie z przepisami przejściowymi osoby prowadzące podatkową księgę przychodów i rozchodów będą mogły wykorzystywać dotychczasowy wzór PKPIR do końca 2016 r.

Z poważaniem,
Sebastian Twardoch
Doradca Podatkowy – 10958
Twardoch Rachunkowość i Podatki